KOCAELİ MÜZESİ MÜDÜRLÜĞÜ

İletişim bilgileri:
Adres: Kozluk Mahallesi İstasyon Caddesi No: 5 Eski Gar Alanı, İzmit/KOCAELİ
Tel:  0 262 321 22 74
E-posta: kocaelimuzesi@kulturturizm.gov.tr


Bağlı Birimler:
Kocaeli Arkeoloji Müzesi
Atatürk, Redif ve Etnografya Müzesi
Av Köşkü Saray Müzesi
Osman Hamdi Bey Müzesi




KOCAELİ ARKEOLOJİ MÜZESİ

Adres: Kozluk Mahallesi İstasyon Caddesi No: 5 Eski Gar Alanı, İzmit/KOCAELİ

        Kocaeli Müze Müdürlüğü ve Kocaeli Arkeoloji Müzesi tarihi İzmit tren istasyonunun bulunduğu alan içinde yer almaktadır. İzmit tren istasyonunun tamir atölyesi, hangarı binası, su deposu, lojman binası ve tekel depoları 2007 yılından itibaren çağdaş müzecilik anlayışı çerçevesinde Kocaeli Arkeoloji ve Etnografya müzesine dönüştürülmüştür. 2020 yılında yapılan değişiklikle, müzenin Etnografya bölümü, Atatürk Redif ve Etnografya Müzesine taşınmasıyla, söz konusu müze, Kocaeli Arkeoloji Müzesi adıyla tekrardan işlevlendirilmiştir.

        Arkeoloji Müzesinde Astakos şehrini kuran Megaralıların öyküsü, Roma’ya başkentlik yapmış dünyanın dördüncü büyük kentine ait izler ve Osmanlı döneminin seçkin mermer eserleri ziyaretçilerini beklemektedir. Müzenin teşhir salonlarında Paleolitik çağ, Klasik, Helenistik, Roma, Doğu Roma ve Osmanlı Dönemlerine ait eserler kronolojik olarak sergilenmektedir. Müzenin girişinde ziyaretçileri tüm ihtişamıyla antik dünyanın en önemli mitolojik kahramanlarından biri olan Herakles (Herkül) heykeli karışılmaktadır. Bu heykel Dünya’nın en büyük ikinci Herakles (Herkül) heykelidir. Müze girişinin sol tarafına baktığımızda bölgenin sualtı kültürel miras zenginliğini gösteren amphorlar ve antik dönem denizciliğiyle ilgili bilgilere yer verilmiştir. Aynı zamanda 2020 yılında Kerpe kıyılarında yapılan sualtı araştırmaları sonucu bulunan eserler de teşhir edilmektedir Müzenin Birinci bölümünde Paleolitik çağ insanlarının kullandığı taş aletler yer verilmiştir. İkinci ve üçüncü bölümde ise günümüzden 2700 yıl önce Megara’dan yola çıkarak Başiskele’ye yerleşip Astakos şehrini kuran Megaralılara ait seramikler ve Klasik, Helenistik dönemde yaşamış insanların gündelik hayatlarında kullandıkları eşyaları görmek mümkündür. Dördüncü bölüme gelindiğinde Ortaçağda kullanılmış bronz eşyalar ve seramik kaplara yer verilmiştir. Beşinci bölümde ise Roma Döneminde zafer kazanmış komutanları, başarılı olmuş sporcuları ve onurlandırmış insanlara ait seçkin mermer büstler yer almaktadır. Altıncı ve yedinci bölümlerde Roma Dönemine ait aydınlatma aracı olarak kullanılan kandiller, koku şişeleri, figürünler ve cam eserlerin seçkin örnekleri yer almaktadır.

        Sekizinci ve dokuzuncu bölümde ” Türkiye’deki En Büyük Arkeolojik Keşiflerinden Biri ”adılı vitrinler yer almaktadır. Teşhirde yer alan eserlerin önemi kısaca özetleyecek olursak; İzmit merkez Çukurbağ Mahallesi’nde Kocaeli Müze müdürlüğü tarafından 2001 yılından itibaren yapılan arkeolojik kazılarda Roma dönemine ait mimari bir yapı ortaya çıkartılmıştır. Yapılan araştırmalarda imparator Diokletianus Dönemi’nde (MS 284-305), Nikomedia Roma İmparatorluk başkenti iken inşa edilmiş bir imparatorluk kompleksi olduğu ve MS. 4. yüzyılda büyük bir depremle yıkıldığı anlaşılmıştır. Yapıya ait sütün başları, kaideler, sütun parçaları ve kırmızı boyalı yüksek kabartmalı friz parçaları gün ışığına çıkartılmıştır.

Çukurbağ imparatorluk kompleksi Dünya Kültür Mirası açısından üç büyük öneme sahiptir:

1) Çukurbağ buluntuları kayıp Roma başkenti Nikomedia’ya dair bulunmuş en büyük arkeolojik veri grubunu oluşturur.

2) Çukurbağ rölyefleri, Roma sanatında şimdiye kadar bulunan renkleri en iyi korunmuş örneklerdir.

3) Çukurbağ rölyeflerinin stil ve ikonografik özellikleri, Geç Antik Sanatın öncüsü olarak Dünya Sanat Tarihi’nde Klasik Dönem Sanatı’ndan Ortaçağ Sanatı’na geçişteki dönüm noktasına işaret etmektedir. Çukurbağ rölyeflerine ait en seçkin eserlerden olan ‘’İki İmparatorun Buluşması’’, “imparator ve nike” ve birçok seçkin eseri sergi salonunda görmek mümkündür. Onuncu ve on birinci vitrinlerde Roma dönemi ölü gömme gelenlerine ait eserlerin yanı sıra mezarlardan çıkarılmış değerli ve yarı değerli takıları görmek mümkündür. On ikinci vitrinde Kybele Kültüne ait eserler ve 2020 yılında müze müdürlüğü tarafından yapılan araştırma neticesinde Hacılar Yağbolu mağarasından çıkartılan ve yer özellikler taşıyan “Kandıra Kybelesi” adlı sunak yer almaktadır. On üçüncü vitrininde ise Arkaik, Klasik, Helenistik, Roma, Doğu Roma, Abbasi, Sasani, Emevi, Osmanlı gibi neredeyse tüm çağları kapsayıcı geniş bir sikke koleksiyon yer almaktadır. Orta bölümde yer alan vitrinlerde Roma döneminde kadın, Antik dönemde tıp aletleri, antik dönemin çift yüzlü heykelleri olan Januslar ve Sokrates büstü gibi farklı temalarda oluşturulan vitrinler yer almaktadır.

        Müze bahçesinde açık alan teşhirinde, Kocaeli’nde ortaya çıkan lahitler, mezar stelleri, heykeller, pythoslar ve Nikomedia’nın başkentlik dönemine işaret eden yapılardan geriye kalan taş eserler sergilenmektedir.

        Günümüzde Kocaeli Müzesi çocuk eğitim atölyesi ve müze konferanslarıyla Kocaeli kültür hayatına önemli katkılar sunmaya devam etmektedir.

Adres : Kemalpaşa Mahallesi, İnönü Caddesi, İzmit İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Karşısı İzmit/Kocaeli


Redif Teşkilatı’nın birinci merkezi İzmit’tir. İzmit Redif Daire’sinin ilk olarak İzmit Mutasarrıfı Hasan Paşa Tarafından Sultan Abdülaziz Dönemi’nde (1861-1876) Kasr-ı Humayun ile birlikte yaptırıldığı belirtilir. Başbakanlık Osmanlı Arşivleri’nde H.17 Ra 1304/M. 13 Aralık 1886 tarihli belgede İzmir’teki askeri depoda meydana gelen yangında depo ve bitişiğindeki evin yandığı ifade edilmektedir. H. 13 S. 1307/M. 8 Ekim 1889 tarihli belgede ise , inşa edilen yeni depo , cephanelik ve askerlik dairesinin resmi açılışlarının yapılması istenilmektedir. Yapının kitabesi de H. 1307/M. 1889-1890 tarihlidir.

Yapının mimarı bilinmemektedir. Eski kent haritalarında işaretlenen ve Yıldız Fotoğraf Albümleri’nde fotoğrafı görülen yapının gerisindeki depo ve cephanelik, günümüzde mevcut değildir. Yapı 1999 depremine kadar 15. Kolordu Komutanlığınca Askeri Mahkeme binası olarak kullanılmıştır.

Avlu duvarlarıyla çevrili kagir sistemde inşa edilen yapı, doğu-batı doğrultusunda dikdörtgen planlıdır. Yapının tek katlı yan kanatları, Cumhuriyet Dönemi’nde iki kata çıkarılmıştır. Giriş sahanlığının önünde, dilimli gövdeli kompozit başlıklı dört sütun yer alır. Girişin üzerindeki çıkma, alttaki sütunlara oturmaktadır. Çıkmanın caddeye bakan duvarlarına alttaki açıklıklarla aynı hizada dikdörtgen açıklıklı pencereler yerleştirilmiştir. Cephede dışa taşkın giriş aksı, üstte Osmanlı armalı dikdörtgen kitabeyle dikeyde de vurgulanmıştır. Giriş aksının bir kademe gerisindeki duvarlarda, her katta aynı eksende, dikdörtgen açıklıklı iki pencere sıralanmaktadır. Yapıyı çevreleyen avlu duvarları kuzeyde, yapıya giriş hizasında, yarın daire şeklindedir. Bu kısmın ortasında avluya giriş kapısı yer almaktadır. Orijinalinde lentonun ön yüzündeki Osmanlıca Daire-i Askeriye yazısı ile Osmanlı arması, bugün mevcut değildir. Avluya giren diğer kapı güneydoğudadır. 19. Yüzyılın sonuna tarihli İzmit Redif Dairesi, kitlesel tasarımı ve sade cephe düzenlemesi dışında, Neo-Klasik sütun başlıkları, parapetli üst örtüsü, Osmanlı armalı kitabeleri ile bu yıllarda inşa edilen kamu yapılarında tercih edilen Ampir üslubun tipik bir örneğini teşkil etmektedir. Yapının iç mekanındaki tavan bezemeleri de 19. Yüzyılın beğenisini taşımaktadır.

Müzede; 19. Yüzyıl Hereke halısının en seçkin örneği, geleneksel halı dokuma kültürüne ait eserler, Milli Mücadele Dönemi’nin ölümsüzleşen kahramanları Kara Fatma, İpsiz Recep ve Yahya Kaptan’a ait bilgiler, Haziran 1921’de şehit düşen milli mücadelede kahramanının fotoğraf ve isimleri, Redif askerini temsil eden silikon heykel, Redif teşkilatına ait bilgi, belge ve eşyalar, Osmanlı Dönemi’ne ait silahlar, saat, şamdan, hamam eşyaları, mutfak ve kahve gereçleri, çeşitli tekstil eserler, kadın ve erkek kıyafetleri, günümüze kadar Kocaeli’nde tespit edilen en eski Osmanlı Mezar taşı (1493), Atatürk’ün askeri üniformasıyla 1923 tarihinde İzmit’e geldiği anı temsil eden silikon heykeli, Kocaeli’nin somut olmayan kültürel mirasına ait bilgilerin yanı sıra Kandıra bezi, Karamürsel Sepeti, Kandıra Sandığı ve Nüzhetiye bez bebeği gibi Kocaeli’nin geleneksel el sanatlarına ait örnekler ve Kocaeli’yle özdeşleşmiş bir tür tel helva olan pişmaniyenin hikayesi vb. konular çağdaş müzecilik kapsamında ziyaretçilerimizin beğenisine sunulmuştur.  

Adres: Kemal Paşa Mahallesi, Saray Yokuşu, İzmit/KOCAELİ

Kasr-ı Hümayun, İzmit’in merkezinde müştemilatı ile birlikte geniş bir alanda yer alır. İlk kez IV. Murat döneminde ahşap temeller üzerine inşa edilmiştir. ancak yangın ve deprem nedeni ile yıkıldığı anlaşılmıştır. Günümüze ulaşan yapı, Sultan Abdülaziz Döneminde (1861-1876) yapılan saraydır. Neo-klasik üslupta , Avrupa-Barok stilinde iki katlı olup, cephesi mermer kaplıdır. Binanın tavan süslemeleri Fransız Ressam Sason’un eseridir.

Sarayın Mimarı Balyan Kardeşlerden Amira Karabet Balyan!dır. Kasr-ı Humayun en önemli özelliği İstanbul dışında yapılan tek saray olmasıdır. 1967 yılına kadar Vilayet ve Ziraat odaları olarak hizmet veren saray binası bu yıldan sonra İzmit Müzesi olarak kullanılmış, 1992 yılında restorasyona alınan Müze 17 Ağustos 1999 depremi ile ağır hasar görmüştür. 2004 yılında başlayan restorasyonu 2005 yılında tamamlanan Kasr-ı Humayun teşhir tanzimi çalışmalarının ardından 16 Ocak 2007 yılında hizmete açılmıştır.
Atatürk Odasında; Mustafa Kemal Atatürk’ün Savarona Gemisine ait eşyalarından böbrek şeklinde sehpa ve telefonu, abajuru, koltukları ve deriden yapılmış dinlenme koltuğu, satranç masası ile 16 Ocak 1923 yılında Kurtuluş Savaşı’nı ve Mustafa Kemal Paşa’yı başından beri kalemleriyle destekleyen, İstanbul’da yayımlanan altı büyük gazetenin başyazarı ile ilk basın toplantısı yaptığı , basın mensuplarının isimlerinin bulunduğu temsili toplantı masası ile Atatürk’ün vefatı ile ilgili 1938 tarihli orijinal gazete küpürleri yer almaktadır. Müzenin diğer bölümleri Dinlenme Odası (Sedefli Oda), Kabul Salonu, Yatak Odası ve Hünkar Hamamıdır.