Anadolu Antik
Yüzük Taşları ve Yüzükleri
KLASİK OYMA
YÜZÜK TAŞLARI VE YÜZÜKLER
Gem
(Latince'de gemma ) oyulmuş, parlatılmış ve genellikle mücevherat veya başka
objeler üzerine (örneğin: dini inanışa ait heykellere, duvarlara müzik aletlerine,
mobilyaya ve hatta Caligula ve Elagabalus gibi imparatorların ayakkabılarına)
süs olarak işlenmiş değerli veya yarı değerli bir taş parçası olarak tanımlanabilir
(antik çağlarda, bizim yaptığımız gibi, taşlarda değer ayırımı yapılmazdı).
Bu taşların pek çoğu bir aletle, ya negatif (intaglio-oyma) veya pozitif (cameo-kabartma)
şekilde işlenmiştir. Ekseri yüzük kaşlarına monte edilmiş olan oyma taşlar,
bazen hiçbir yere monte edilmeden veya kolye olarak monte edilen ve daha büyük
olan kabartma taşlarda (cameos) daha sık görülür. Cam ise daha pahalı taşların
taklidinde kullanılmıştır. Bu kataloğun en geniş kısmını oluşturan oyma taşların,
resmi ve kişisel mühür olarak kullanılma gibi pratik bir amacı vardı. Bu işlevin
yanı sıra, oyma taşlar süs eşyası olarak ve bazıları da şifa verici ve koruyucu
olduğuna inanılan muskalar olarak kullanılırdı.
Birçok antik yazar,
yüzük taşlarından bahsetmişlerdir, fakat yazdıkları metinler ya bölük pörçüktür,
ya da günümüze ulaşamamıştır. Bunların
en önemlileri İ.Ö. 4. yüzyıl filozofu olan Theophrastos (On Stones-'Taşlar Üzerine')
ve İ.S. 1. yüzyılda Yaşlı Plinius (Natural History- 'Doğa Tarihi') tarafından
yazılmıştır. Buna karşılık, bugün bizim bildiklerimiz, yüzük taşlarının kendilerinin
incelenmesinden elde edilmiştir.
Oyma yüzük taşlarının işlevleri
Taş Türleri
Oyma teknikleri
Oyma yüzük taşlarının üzerindeki desenlerin seçimi
Oyma yüzük taşlarının tarihlendirilmeleri
Antik Yüzük Taşları ve Yüzüklerden Örnekler
Bu sayfalardaki
bilgiler Koray KONUK ve Melih ARSLAN' nın "Anadolu Antik Yüzük Taşları
ve Yüzükleri, Yüksel Erimtan Koleksiyonu" adlı kitabından alınmıştır.
Sözkonusu kitabı
edinmek isteyenler aşağıdaki adres ve telefon numaralarına başvurabilirler.
Cinnah Cd.
No:102/7
Çankaya/ANKARA
0 312 440 94 00
0 312 440 94 01