ABD’den İadesi Sağlanan Mermer Demosthenes Portresi (1 Adet) (2025)
ABD’den İadesi Sağlanan Mermer Demosthenes Portresi (1 Adet) (2025)
ABD’den İadesi Sağlanan Mermer Demosthenes Portresi (1 Adet) (2025)
Bakanlığımız ile Amerika Birleşik Devletleri Manhattan Bölge Savcılığı ve İç Güvenlik Soruşturmaları Birimi arasında yürütülen iş birliği neticesinde, New York Metropolitan Sanat Müzesi koleksiyonunda bulunan M.Ö. 4. yüzyılda yaşamış devlet adamı ve hatip Demosthenes’i tasvir eden mermer portre başı ülkemize iade edilmiştir.
Eserin koleksiyon kayıtları, edinim zinciri araştırmaları ve stil analizleri, portrenin Türkiye’den yasa dışı yollarla çıkarıldığını ortaya koymuş; bu tespitler doğrultusunda yürütülen adlî ve idarî süreçler neticesinde eserin Türkiye Cumhuriyeti’ne iadesine karar verilmiştir.
Eserin edinim geçmişine ilişkin incelemelerde, mermer portrenin İzmir civarından yasa dışı yollarla yurt dışına çıkarıldıktan sonra ilk kez New York merkezli bir sanat galerisi aracılığıyla uluslararası sanat piyasasında dolaşıma girdiği, ardından çeşitli özel koleksiyonlar arasında el değiştirerek dolaşımda kaldığı ve 2012 yılında New York Metropolitan Sanat Müzesi koleksiyonuna bağış yoluyla dâhil edildiği tespit edilmiştir. Bu süreçte esere ilişkin sunulan edinim ve köken bilgilerinin kendi içinde çelişkili olduğu ve tarihsel olarak doğrulanamadığı belirlenmiştir.
Yapılan araştırmalar, eserin sanat piyasasına sunulması sırasında bazı sanat tacirleri tarafından gerçeğe aykırı edinim beyanlarında bulunulduğunu, henüz faaliyete geçmemiş bir sanat galerisiyle ilişkilendirildiğinin ileri sürüldüğünü ve önceki mülkiyet geçmişi olarak gerçekte varlığı teyit edilemeyen koleksiyon adlarının kullanıldığını ortaya koymuştur. Bu isimlerin, sahte köken bilgisi oluşturmak amacıyla farklı vakalarda da tekrarlandığı ve bu yöntemin eserin gerçek kökenini gizlemeye yönelik olduğu değerlendirilmiştir. Elde edilen kanıtlar doğrultusunda esere Manhattan Bölge Savcılığı tarafından 2025 yılı Eylül ayında el konulmuş; 8 Aralık 2025 tarihinde Bakanlığımız yetkililerinin katılımıyla düzenlenen bir törenle Türkiye Cumhuriyeti’ne iadesi sağlanmıştır.
Roma İmparatorluk Dönemi’ne (M.S. 2. yüzyıl) tarihlenen ve gerçek boyutlardan büyük ölçekte işlenmiş olan mermer portre baş, yüz hatlarının idealize edilişi ile saç ve sakalın detaylı işlenişi bakımından Aphrodisias heykeltıraşlık okulunun karakteristik üslubunu yansıtmaktadır.
