ABD’den İadesi Sağlanan Burdur İli, Boubon Antik Kenti Kökenli Bronz İmparator Heykeli (1 Adet) (2025)
ABD’den İadesi Sağlanan Burdur İli, Boubon Antik Kenti Kökenli Bronz İmparator Heykeli (1 Adet) (2025)
ABD’den İadesi Sağlanan Burdur İli, Boubon Antik Kenti Kökenli Bronz İmparator Heykeli (1 Adet) (2025)
Bakanlığımız ile Amerika Birleşik Devletleri Manhattan Bölge Savcılığı ve Amerikan İç Güvenlik Soruşturmaları Birimi (HSI) ile sürdürülen iş birliği kapsamında Burdur ili, Boubon Antik Kenti kökenli Bronz İmparator Heykeli’nin yurdumuza iadesi sağlanmıştır.
Bronz İmparator Heykeli, 1967 yılında Burdur ili, Gölhisar ilçesine bağlı İbecik Köyü yakınlarındaki Boubon Antik Kenti’nde yer alan Sebasteion yapısında gerçekleştirilen kaçak kazılar sırasında yerel kişiler tarafından yasa dışı şekilde çıkarılmış, kısa süre sonra kaçakçılar aracılığıyla Türkiye dışına çıkarılmıştır. Aynı yıl içerisinde heykel, İsviçre merkezli bir kaçakçılık ağı üzerinden el değiştirerek Avrupa’da depolanmış; bu süreçte diğer Boubon Bronzları’ndan ayrı tutulmuştur. Heykel, 1980’li yılların sonlarında Birleşik Krallık’ta gayri resmî koşullarda restore edilmiş ve 1990’lı yıllarda ABD’ye getirildikten sonra New York merkezli galeriler aracılığıyla dolaşıma girmiştir. Bu süreçte esere ilişkin gerçeğe aykırı köken bilgileri ve sahte sergi geçmişleri oluşturulmuştur. Eserin Boubon Antik Kenti kökenli olduğu ve yasa dışı yollarla yurt dışına çıkarıldığı bilindiği hâlde, 2007 yılında özel bir koleksiyoncu tarafından satın alınmış ve California eyaletindeki özel bir konutta uzun yıllar gizli şekilde muhafaza edilmiştir.
Bakanlığımızca yürütülen bilimsel araştırmalar, arşiv incelemeleri, fotoğraf karşılaştırmaları ve tanık beyanlarının birlikte değerlendirilmesi sonucunda, heykelin Boubon’daki Sebasteion yapısına ait imparator heykelleri grubundan biri olduğu kesinlik kazanmıştır. Manhattan Bölge Savcılığı ve Amerikan İç Güvenlik Soruşturmaları birimi (HSI) tarafından yürütülen soruşturma kapsamında elde edilen koleksiyonere ait e-posta yazışmaları, uzman görüşmeleri ve diğer deliller, koleksiyonerin heykelin Boubon kökenini bildiğini ve eserin yasa dışı yollarla elde edildiğinin farkında olduğunu ortaya koymuştur.
Türkiye ve Amerika Birleşik Devletleri’nde yürütülen soruşturmalar sonucunda elde edilen mevcut deliller doğrultusunda, koleksiyonerin Kaliforniya’daki ikametinde bulunan heykele el konulmasına ve koleksiyoner hakkında tutuklama emri çıkarılmasına karar verilmiştir.
Heykeli elinde bulunduran kişi, Manhattan Bölge Savcılığının el koyma kararını engellemek amacıyla karşı dava açmış; ancak eserin Boubon kökeninin ve söz konusu kişinin taksirle hareket ettiğinin delillendirilmesi üzerine davasını geri çekmiş ve imparator heykeli üzerinde ileri sürdüğü tüm hak iddialarından feragat etmiştir. Eser, tamamlanan adlî sürecin ardından 13.12.2025 tarihinde yurdumuza getirilmiştir.
Boubon Sebasteionu’nda yer alan 14 adet imparator heykelinden biri olan anıtsal Bronz İmparator Heykeli, imparatorun kahramansı bir biçimde tasvir edildiği mızraklı İskender tipinin etkilerini yansıtmaktadır. Eser, ağırlığını sağ bacağına veren dinamik bir duruşa sahiptir; sağ kolu yukarı doğru kaldırılmış ve mızrak tutar biçimde tasarlanmış, sol kolu ise ileriye doğru uzatılmıştır. Bu ikonografi, kökleri Hellenistik Dönem’e uzanan kahramanlık idealini Roma imparatorluk otoritesiyle aynı kompozisyonda birleştiren Boubon geleneğiyle uyumludur. Üslup özellikleri ile karşılaştırmalı tipolojik analizler doğrultusunda eser M.S. 2. yüzyıl sonu–3. yüzyıl başına tarihlendirilmektedir.
